Gmina Zabór słynie z pięknych krajobrazów i winiarskich tradycji regionu lubuskiego, dzięki czemu przyciąga turystów z całej Polski. Malownicze wzgórza i doliny sprzyjają spacerom oraz wycieczkom rowerowym. Warto zobaczyć zabytkowy pałac w Zaborze i otaczający go park, które nadają tej gminie wyjątkowego uroku.
Pałace w Zaborze i Przytoku
W Zaborze powstał pałac za pieniądze z okupu
Jak głosi legenda, początki pałacu w Zaborze są równie niezwykłe, co jego późniejsze dzieje. Podobno wzniesiono go za pieniądze pochodzące z okupu za tureckiego dostojnika, przetrzymywanego przez cesarskiego generała. Już sama ta opowieść nadaje miejscu aurę tajemnicy i egzotyki.
Metamorfoza i hrabia awanturnik
Po niszczycielskim pożarze w 1745 roku pałac przeszedł gruntowna odbudowę. Nadzór nad pracami objął hrabia Fryderyk August von Cosel — nieślubny syn Augusta II Mocnego. Hrabia zapisał się jednak w historii nie tylko jako mecenas architektury. Znany był z hucznych uczt, skandali i pojedynków, które organizował na dworze. Zginał, jak przystało na awanturnika… w przegranym pojedynku.
Piekna Hermina i dworskie plotki
Na początku XX wieku pałac znalazł się w rękach Herminy von Reuss i Johanna Ludwika Ferdynanda Augusta von Schönaich-Carolatha. Ich ślub zgromadził śmietankę europejskich elit, a wśród gości znalazł się sam cesarz Wilhelm II. Dworskie plotki szybko zaczęły krążyć — mówiono o szczególnej słabości cesarza
do Herminy, a nawet o domniemanym ojcostwie jednej z jej córek. Po śmierci meza Hermina zaręczyła się z byłym już cesarzem Wilhelmem II, który abdykował kilka lat wcześniej. Po ślubie para przeniosła się do Holandii.
Tragiczny powrót i nowe życie pałacu
Po śmierci Wilhelma II Hermina wróciła do Zaboru. Jej los okazał się jednak dramatyczny. W 1945 roku została wywieziona do Frankfurtu nad Odrą, gdzie zmarła w samotności i biedzie. Dziś pałac w Zaborze nie pełni już funkcji arystokratycznej rezydencji choć wciąż czuć tu ducha minionych lat. Warto zobaczyć to urokliwe miejsce i przespacerować się po otaczającym pałac parku, który w ostatnim czasie przeszedł iście dworską metamorfozę.
Przytok pamięta rycerzy
Pałac w Przytoku to zabytkowa rezydencja, która łączy w sobie ślady różnych epok. Już w średniowieczu wieś była miejscem ważnych dóbr rycerskich – pierwsze wzmianki o majątku sięgają XIV wieku. W latach 1864–1867 wzniesiono tu pałac, stanowiący nowoczesną (jak na tamte czasy) siedzibę szlachecką. Pałac otacza malowniczy park krajobrazowy z 1792 roku, w którym rośnie wiele starych drzew – niemal jak strażnicy pamięci tego miejsca.
Zabór na dwóch kółkach
Trasa rowerowa nr 1 (zielona) Z Zaboru przez Wapna i Proczki do Czarnej. Dalej można pojechać do Bobrownik. Trasa prowadzi m.in. przez malowniczą aleję
kasztanowców.
Trasa rowerowa nr 2 (zółta)
Z Zaboru przez Wapna, Proczki i Dąbrowę do Bobrownik. Po drodze możliwość jazdy trasą nad Odrą, gdzie można zobaczyć historyczne wrota przeciwpowodziowe.
Trasa nr 3 (pomarańczowa)
Z Zaboru przez Proczki i Milsko do mostu na Odrze. Dalej można pojechać przez most w stronę Przewozu i Stanów lub wrócić szutrową drogą do Zaboru.
Trasa rowerowa nr 4 (czarna)
Z Zaboru przez Łaz i Przytok w kierunku pola golfowego. Dalej możliwy przejazd przez las do Starego Kisielina.
Trasa rowerowa nr 5 (niebieska)
Z Zaboru w stronę Tarnawy i lasów nad Odra.
Zaborskie jeziorna, a w nich potwór straszniejszy niż ten z Loch Ness
Przez lata o jeziorach w Zaborze krążyła legenda, która przyprawiała o dreszcze nawet najtwardszych wędkarzy: w płytkich wodach ma ponoć czaić się sum gigant. Mówiło się, ze nie tylko porywa kaczki i łabędzie, ale raz nawet wciągnął pod wodę człowieka. Według opowieści, w latach 80. potwór wywrócił łódź z wędkarzem na pokładzie. Jego ciała nigdy nie odnaleziono. Dziś nad brzegami jeziora Zabór Duzy, znanego tez jako Liwno Wielkie, zdecydowanie częściej słyszy się śmiech spacerowiczów i chlupot wody niż strachliwe szepty o mitycznym sumie. To płytkie jezioro typu stawowego przyciąga miłośników ryb już od dziesięcioleci, bo ogromne ryby to tu nie tylko legenda. Kilkunastokilogramowe sumy, karpie czy szczupaki to tu codzienność, a jeszcze przed II wojna światową działał tu nawet ośrodek rozrodu i hodowli ryb.
Tuz obok, wśród lasów i mokradeł, leży mniejsze jezioro Zabór Mały (Liwno Małe) z malowniczo rozsianymi po wodzie wysepkami roślin, które tworzą lokalny raj dla ptaków i fotografów przyrody.
Choć brzegi Liwna są najczęściej porośnięte trzcinami i nie ma tu oficjalnej, strzeżonej plaży ani wyznaczonego miejsca do kąpieli, latem mieszkańcy i turyści lubią spacerować ścieżkami wokół wody i podziwiać sąsiadujący z jeziorem odnowiony park pałacowy.
Produkty regionalne i ciekawe miejsca
Co było pierwsze: jajko, czy kura?
Farma przy olchowym lesie (Łaz) to spokojne, przyjazne miejsce blisko natury, gdzie codzienność toczy się w rytmie zwierząt i pór roku. Wśród zieleni żyją tu kury, owce, koza, króliki, kucyki oraz alpaki, które tworzą wyjątkową, różnorodną społeczność.
To przestrzeń, w której zarówno dzieci, jak i dorośli mogą doświadczyć wiejskiego życia w jego najbardziej autentycznej, naturalnej formie.
Smacznie i zdrowo
Project Chef z Przytoku to autorska inicjatywa szefa kuchni Macieja Ostrowskiego, który przygotowuje zupy i dania w słoikach z wykorzystaniem regionalnych składników — mięsa, warzyw i ryb od lokalnych dostawców. W tej kuchni powstają potrawy oparte nie tylko na produktach z okolicy, ale także na darach natury: dziko rosnących ziołach, m.in. czosnku niedźwiedzim czy krwawniku.
Tutaj naprawdę oddycha się ulem
W Pszczelarni Słodnik w Zaborze czekają nie tylko naturalne miody, ale tez świece z wosku pszczelego, pyłek kwiatowy, propolis i miodowe upominki. Pasieka jest otwarta dla każdego, a dla grup organizowane są degustacje oraz warsztaty o pszczołach, miodzie i chlebie. Wyjątkową atrakcją są domki do apiterapii —
naturalne sauny, w których oddycha się powietrzem z ula.
Pszczoły + owoce = Miód Malina (Zabór)
W tej pasiece, obok klasycznych miodów, tworzone są także miody kremowane: aksamitne, delikatne, wzbogacone liofilizowanymi owocami. Maliny, truskawki, czarne porzeczki nie są przypadkowym dodatkiem — to świadomy wybór, który pozwala połączyć naturalna słodycz miodu z intensywnym smakiem owoców.
Jabłuszko rumiane, słońcem malowane
Bio-Las (Łaz) to rodzinne gospodarstwo specjalizuje się w produkcji naturalnej żywności. Tutaj w sadach dojrzewają tradycyjne i nowoczesne odmiany jabłoni, z których powstają cenione żywe octy, w tym nagradzane „Złote jabłuszko”. Działalność Bio-Lasu została wielokrotnie doceniona — gospodarstwo zdobyło I miejsce w konkursie Gospodarstw Ekologicznych Produkcyjnych i w konkursie Smaki Regionu.
Lubuska Toskania
Lubuskie Centrum Winiarstwa (Zabór)
To miejsce edukacji, promocji i badan nad winiarstwem w regionie. Centrum powstało w 2015 roku i od tego czasu pełni role muzealno-edukacyjną. Obok centrum, na wzgórzach pomiędzy Łazem a Zaborem, rozciąga się Winnica Samorządowa o powierzchni około 33 ha — jedno z największych skupisk winorośli w Polsce.
Winnica Żelazny (Łaz/Zabór)
Rodzinna winnica położona w malowniczym krajobrazie wzgórz miedzy Łazem a Zaborem. Założona w 2008 r., obecnie prowadzona przez trzecie pokolenie pasjonatów winiarstwa. W winnicy można zakupić wino, umówić się na degustacje lub wziąć udział w wydarzeniach tematycznych.
Winnica Miłosz (Łaz/Zabór)
Założona w 2004 roku urokliwa winnica wpisana w długą tradycję winiarską. Winnica zaprasza na degustacje w plenerze oraz w swoich piwnicach, które pełnią
również funkcje miejsca spotkań enoturystycznych. Oferta często obejmuje lokalne specjały regionalne w zestawach degustacyjnych.
Winnica Ingrid (Łaz/Zabór)
Powstała w 2008 r. i obejmuje dwa obszary nasadzen miedzy Łazem a Zaborem. Uprawia się tutaj różnorodne odmiany winorośli, pomiędzy którymi sadzona jest lawenda, co tworzy wyjątkową atmosferę wizualną i aromatyczną. Oferuje degustacje z przewodnikiem i spacery po winnicy.
Winnica Vae Soli (Łaz/Zabór)
Młoda, rodzinna winnica założona w 2013 r. Uprawiane tu odmiany to m.in. johanniter, monarch, regent, solaris i traminer, co pozwala produkować różnorodne
wina białe, czerwone i różowe.
Winnica Bachusowe Pole (Łaz/Zabór)
Powstała w 1993 r. z zamiłowania do wina i płynącej z niego energii. To klasyczna, rodzinna winnica z miłą atmosferą degustacji przy regionalnych przekąskach.
Winnica Międzypole (Zabór)
Niewielka, urokliwa winnica założona w 2014 r., która oferuje degustacje oraz sprzedaż wina z własnych upraw, a gospodarz chętnie dzieli się wiedzą o uprawie winorośli i produkcji wina, co czyni ja świetnym miejscem dla turystów.
Winnica Milsko (Milsko)
Jej historia zaczęła się w 2016 r. od posadzenia pierwszych krzewów Regent. Na terenie winnicy działa sala degustacyjna, sklep z winami, a w ofercie są degustacje połączone ze zwiedzaniem winnicy.
Winnica Na Leśnej Polanie (Proczki/Zabór)
Jedna z najstarszych winnic w okolicy, założona w 1999 r. Oprócz degustacji i sprzedaży wina, gospodarstwo oferuje agroturystykę, spacery, szkolenia
oraz imprezy integracyjne.
